Projemize daha uygun bir isim buldugumuzda degistirmek üzere simdilik “GIDKUR” adini verdik, açilimi “Görmeyenler Için Dijital Kitap Üretimi” olup amacimiz “Görmeyenlerin Kitap Okumak Sevgisine Katki Saglamaktir”
Günümüzde görme engelliler CD ortamindaki sesli kitaplari dinleyerek edebiyat dünyasinin nimetlerinden yararlanabilmektedirler.

GIDKUR projesine katki saglamak isteyen gönüllü dostlarimizin yapilabileceklerini simdilik alti ana basliklar altinda özetleyebiliriz;

6.Sesli Kütüphanedeki kitaplar için internetten ulasilabilir bir veri tabani olusturulmasi, bu bilgilerin güncellenmesi ve her isteyenin gerektiginde listelere ulasabilmesinin temini.

'GIDKUR PROJE Gonulluleri için teknik açıklamalar' bölümü için tıklayınız

Mevcut “Sesli Kitap” listeler için bir eksiksiz bir veri tabani olusturana kadar seslendirilecek kitaplarin seçiminde Beyazit Devlet Kütüphanesi, Görme Engelliler Bölümündeki veya sizlere daha yakinsa Patates Baski Atelyesin’deki dökümanlardan yararlanmak mümkündür. Patates Baski Atelyesinde mevcut “Sesli Kitaplar” listesi için internet üzerinden ulasilabilir bir veri tabani hazirlanmis olup halen bilgilerin girilmesi devam etmektedir.

Beyazit Devlet Kütüphanesi görmeyen dostlarimizin GIDKUR Projesi ile aradaki bagi canli ve sürekli tutacaktir zaten görmeyenler seslendirilmesini talep ettikleri her türlü kitaplarida buraya getirmektedir.

Beyazit Devlet Kütüphanesinde eskiden kaset ortaminda hazirlanmis olan kitaplar ve görmeyenlerin yeni getirdikleri kitaplar da ayni yöntemler kullanilarak seslendirilmektedir.

Ayrica GIDKUR projesi kapsaminda Patates Baski Atelyesinde baslangiçtan bu güne kadar 4315 sayfa muhtelif ders ve roman kitabi seslendirilmis veya seslendirme asamasina getirilmis bulunmakatadir.

Seslendirilen kitaplarin ilk sayfalarinin basina asagidaki yazinin ilave edilmesi GIDKUR projesinin yayginlasmasinda yararli olacaktir.

“Bu kitap, (katkida bulunan gönüllünün ismi) tarafindan tek kopye olarak, Beyazit Devlet Kütüphanesi Görme Engelliler Bölümünde kullanilmak üzere görmeyen okuyucularin yaralanabilecegi hale dönüstürülmüs ve kamu hizmetine destek saglamak amaci ile gönüllü olarak gerçeklestirilmistir.”

Gönüllü dostlar veya kurumlarimizin isimleri her kullanimda ülkemizin her yöresinde görmeyen dostlarimiz tarafindan dinlenecek ve kiymetli katkilari saygi ile anilacaktir.

Gönüllü dostlarimiz kitaplarin seçiminde telif hakki yasalarina uygun eserler seçilmesine itina göstermelidir.
Edindigimiz son bilgilere göre “Telif Haklari” yazarin ölümü üzerinden, yabanci eserlerde 70 yil, yerli eserlerde 100 yil geçtikten sonra serbest kalmakta ve yayinlanmasi yazili izne tabi olmaktan çikmaktadir. Bu durumda Bütün Rus klasikleri ve Fransiz klasikleri korkusuzca seslendirilebilir olmaktadir.

GIDKUR Projesinde güncel yazarlarin eserlerinin “Telif Haklar Yasasi”’na uygun olarak seslendirilmesi için gönüllü dostlarimiz yakin çevrelerindeki yazar ve yayinevleri ile irtibat kurup yazili izin alinmasi konusunda hazirlik yapilmasi projemizin gelisimine çok önemli katkilar saglayacaktir.

Nitekim 29.08.2003 günü baskan Günsel Topbas’dan aldigim bilgiye göre bu konuda güzel bir baslangiç simdiden olmus ve geçmis dönem baskani Sinem Bilge Yazar Can Dündar ve yayinevi ile görüsmüs her ikiside hiçbir karsilik beklemeden bu projeye katki saglayacaklarini belirtmisler. Cabalarindan dolayi arkadaslarimiza tesekkür ediyoruz ve gönüllü yazar ve yayinevlerinin sayisinin artmasini diliyoruz.
Bundan böyle yeni yayinlanan kitaplarin görmeyenler için sesli kopyalari da CD ortaminda satisa sunulmalidir, eger bizler yol gösterici olursak rekabet kosullari bunu zorunlu kilacaktir.
GIDKUR Projesinin gelisimine katkida bulunan tüm arkadaslarimiza ve bu metnin düzenlenmesinde tecrübelerinden ve çalismalarindan yararlandigimiz Avukat Dr. Kerim ve Selim Altinok kardeslere danismanliklarindan ve çabalarindan dolayi Proje Komitesi adina tesekkürler ediyoruz.

Sevgi ve Saygilarimizla,
Rtn.Sabit Cigizoglu
GIDKUR Projesi Komite Baskani

GIDKUR Projesimizde 6 baslik altinda topladigimiz hususlari birazda teknik açidan açiklamaya çalisalim.

1.Bilgisayara kitap okuyup sesli olarak dijital ortamina aktarilmasi ve MP3 formatinda sikistirilarak CD’ye kaydedilmesi.

A.Evinizdeki mevcut bilgisayara gerekiyorsa ufak ilaveler yaparak kayit yapilmasi.

Gönüllü kisiler evlerindeki mevcut bilgisayarlarina gerekiyorsa bir mikrofon ve ses karti ilave ederek kendi seslerinden okuyup seçilmis kitaplari bilgisayar ortamina aktarabilirler ve CD’ye kaydedebilirler.

Bu konuda kullanilacak bir çok program bulunabilir bizim seçtigimiz programin adi “Advanced MP3 WMA Recorder” olup bu programin bedeli her lisans için 29.95$’dir. Bu programin tecrübe sürümü 60 saniyelik kayitlar yapabilmek seklinde limitli olup istendiginde test için internetten indirilebilir veya Patates Baski’dan talep edilebilir.
“Advanced MP3 WMA Recorder” programi satinalmaya karar verdikten sonrada ise Patates Baski Atelyesi veya gönüllüler tarafindan internetten indirmek yolu ile elde edilebilir. Internet adresi https://www.regsoft.net/regsoft/vieworderpage.php3?productid=47660 dir ve kredi karti kullanilabilir.
Istendiginde Patates baski programlarin kurulmasi için destek saglayacaktir.

Seçilen bir kitabi Ön kapagindan baslayarak, tanitim sahifeleri, ön söz, giris gibi bölümleri de dahil olmak üzere arka kapagina kadar okuyup bilgisayariniza sayfa sayfa ve sayfa numaralarini dosya adi olarak kaydediniz.

Her sayfayi ayri bir dosya olarak kaydetmenin bir görmeyen dostumuzun kullaniminda dosya adini yazip istedigi sayfaya hemen ulasabilmesi bakimindan çok önemi vardir, bu sebepten kayit yaparken bu kurala uyuma özen gösterilmelidir.

Bu yöntem ile wav formatinda sesli hale getirilen kitaplar yine ayni “Advanced MP3 WMA Recorder” programi kullanilarak MP3 formuna çevrilerek sikistirilabilir ve daha az yer kaplamasi saglanabilir.
Lütfen, dosya adi olustururken Türkçe karakterler (g,ü,i,s,ö, ç, veya I, G, Ü, S, Ç, Ö) kullanmayiniz.
Beyazit Devlet Kütüphanesi: Beyazit Meydaninda Sahaflar Çarsisi yanindadir.
Telefon numarasi (212) 522 31 67’dir.

Patates Baski Atelyesi, Perpa Is Merkezi, 11.Kat, Ana Holde bulunmaktadir.
Telefon Numarasi (212) 210 9966 ve internet adresi www.patatesbaski.com.tr dir.

B.Rotary Cocuk Evindeki mevcut bilgisayarlara, kayit yapilmasi.

Ayni maddenin A bölümünde belirtilmis olan islemler benzer sekilde “Istanbul Valiligi, Rotary Cocuk Evi” ‘nde GIDKUR Projesi için ayirilmis bulunan oda ve yetiskin bir eleman nezaretinde hazir ve kurulu olan bilgisayarlara gönüllülerin randevu alarak kitap okumasi seklinde uygulanacak sekilde proje gelistirilmektedir.

Burada ikinci amaç ayni zamanda uygun ve bu konulara yatkin sokak cocuklarinin bu konuda egitilmesine vesile olmaktir.

“Istanbul Valiligi, Rotary Cocuk Evi”nin yeri Taksimdeki Bali Otel ve Flash TV yaninda olup açik adresi, Çatma Mescit Mahallesi, Akarca Sokak, No.39 Taksim-1/ Beyoglu ve Telefon no. (212) 297 6558 dir.

2. HP3500 C scanner ve “ABBYY Fine Reader 6.0 Professional” OCR yazilimi ile Kitabin Taranmasi Asamasi:

“ABBYY Fine Reader 6.0 Professional” Taramak ve Metne Dünüstürmek Programinin Çalistiriniz. Üst menüden “Sacan&Read” seçip, 300 dpi çönürlük kullanarak önce tarayiniz ve sonra okutunuz, buldugu hatali kontrol edip gerekli düzeltmeleri yaptiktan sonra onaylayiniz ve txt formunda “save” saklayiniz. Dosya adini secerken taradiginiz sayfanin numarasi dosya adini olusturmalidir ornegin “ön kapak” , “onsoz” veya sayfa001 gibi isimler seçilmelidir bu dosya isimleri gerektiginde aradiginiz sayfaya kolayca ulasmanizi saglayacaktir. Dosya adi olustuturken kesinlikle Türkçe karakterler (g,ü,i,s,ö, ç, veya I, G, Ü, S, Ç, Ö) kullanmayiniz.
Bu sekilde tüm kitap ön kapak, önsoz, iç sayfalar ve arka kapak olmak üzere sayfa sayfa taranip, okutulup, txt formatinda “save” edildikten sonra iki yol izlenebilir:
1. “Dosya Okur” programi ile Seslendirmek için Beyazit Devlet Kütüphanesi Görme Engelliler Bölümüne veya Patates Baski’ya CD ortaminda götürmek veya göndermek.
2. Taranan Kitabin “Dosya Okur” programi 2.2 versiyonu kullanilarak ses Dosyasina Çevrilip CD'lere Kaydedilmesi ve Beyazit Devlet Kütüphanesi Görmek Engelliler Bölümüne veya Patates Baski’ya CD ortaminda götürülmesi veya gönderilmesi.
“ABBYY Fine Reader 6.0 Professional” programinin bedeli her lisans için 129.95€’dir. Bu programin tecrübe sürümü 30 açip kapamak veya 30 gün kullanimlik seklinde limitli olup istendiginde test için internetten indirilebilir veya Patates Baski’dan talep edilebilir.
“ABBYY Fine Reader 6.0 Professional” programi satinalmaya karar verdikten sonrada ise Patates Baski Atelyesi veya gönüllüler tarafindan internetten indirmek yolu ile elde edilebilir. Internet adresi https://secure.element5.com/esales/checkout.html?PRODUCT[504136]=1&languageid=1&stylefrom=503314&currencies=EUR,GBP
dir ve kredi karti kullanilabilir.

Istendiginde Patates baski programlarin kurulmasi için destek saglayacaktir.
ABBYY firmasi ile yaptigimiz yazismalar sonucunda “Fine Reader 6.0 Professional” programinin satis fiyatinda GIDKUM projesi kapsaminda %40 civarinda bir indirim yapacaklari anlasilmaktadir.
HP 3500 C scanner/tarayici için ise Hewlett Packard firmasi ile görüsmeler sonucunda GIDKUM projesi kapsaminda %40 civarinda bir indirim yapacaklari anlasilmaktadir.

3. Taranan Kitabin “NET Okur” programi 2.2 versiyonu kullanilarak ses Dosyasina Çevrilip CD'lere Kaydedilmesi:

Standart konusma ayarlari:
GVZ Levent
Format: 16 khz 8 bit
Konusma Hizi: Bir metni okuturken, konusma hizini en yüksege çikardigimizda, yukari yön tusu (cursor) ile 7 defa basarak kademe kademe yavaslattigimizda ulastigimiz seviyeye bizim ekran okuyucu %65 diyor ve ideal anlasilabilir ve çok da yavas olmayan hiz bu.

Sonra ayarlari kaydet yapiyoruz. Artik mp3'e çevirme isi de bu ayarlarla gerçeklesiyor.

Öncelikle ilk sayfanin basina gönüllünün de adinin bulundugu metnin ilave edilmesi unutulmamalidir.

a) Metnin Ses (Wav) Dosyasi Yapilmasi:

Masa üzerinde bulunan "Metinden Sese" adli kisa yolu tiklayarak ttcapp.exe adli programi çalistirin.

Programin "open" yani dosya açma bölümünü tiklayin ve buradan sese çevireceginiz metin dosyasini bulup seçerek aç dügmesini tiklayin. Simdi yazi ekrana gelecektir. Konusma sesinin GVZ Levent, konusma hizinin da istenen hiz olup olmadigini kontrol edin ve son olarak "Save to wav" yani ses dosyasi olarak kaydet dügmesini tiklayin. Sorulan dosya adina uygun klasörü seçtikten sonra kitap için uygun dosya adini verin ve save yani kaydet dügmesini tiklayin. Metnin ses formatina dönüstürülüp hard diske kaydedilmesi biraz zaman alacaktir. Burada önemli olan sudur; Kitap metni büyükse ekranda metnin tamami olmasina ragmen sonuçta olusan ses dosyasina tamami giremeyebilir. Bunu ancak ses dosyasini dinleme durumuna gelip son dakikalarina giderek kontrol edebilirsiniz. Kulaginiza gelen son kelimeleri kitabin metin dosyasi içinde bul komutuyla arayarak nerede kesildigini anlayabilir ve metnin geri kalan bölümlerini yukaridaki islemleri tekrar uygulayarak sese dönüstürmege devam edebilirsiniz.

Lütfen, dosya adi olustururken lütfen kesinlikle Türkçe karakterler (g,ü,i,s,ö, ç, veya I, G, Ü, S, Ç, Ö) kullanmayiniz.

b) Olusturulan ses dosyalarinin MP3 formatina dönüstürülerek sikistirilmasi

Yukaridaki yöntemle üretilen ses dosyalari wav formatindadir ve çok fazla yer tuttuklarindan, ekonomik ve pratik olarak CD'lere aktarilamazlar. En dogru yöntem bunlarin MP3 formatina çevrilerek saklanmalaridir. Burada kalite olarak 96 veya 128 Kb/ps kullanilmalidir.

Wav dosyalarinin MP3 formatina dönüstürülmeleri için asagidaki islemleri izleyebilirsiniz:

Acustica MP3 Converter programinin masa üstündeki simgesini tiklayarak çalistirip, karsiniza gelen pencerede "option" tusuna tiklayip, seçenekler penceresine geliyorsunuz. Üst kisimdan MP3 sekmesini seçip; "Specify Settings" yazili kutuyu isaretliyoruz.
"Configure" tusuna basarak Mode kisminda "mono" , Constant Bit Rate kisminda 96 Kbps'yi seçip OK tusunu tikliyoruz. Yukardan bu seferde "General" sekmesini seçip Converted Audio files Directory yazili boslugun yanindaki "Choose" tusuna basarak MP3'e çevirilecek dosyalari kaydetmek istegimiz alani seçip assagidan OK tusuna basinca ayar isini tamamlamis oluyoruz.
Bundan sonra MP3'e çevirmek istedigimiz ".Wav" dosyalarini seçip üzerlerine sag tiklayip çikan seçim penceresinde "Convert to MP3" satirini seçtigimizde MP3'e dönüstürme islemi baslamis olucaktir.

c) Elde edilen sikistirilmis mp3 ses dosyalarinin CD'lere aktarilmasi ve arsivlenmesi:

Masa üzerindeki Nero veya CD yazicinizla gelen CD yazma programini çalistirin. Gelen pencerede seçenek olarak “no multi sesson” tercihini yapip “new” dügmesini tiklayin Açilan yeni alana yani olusturulacak CD’ye F2 tusuna basarak kitapla ilgili kisa bir isim verin.

File Browser penceresine gidip kopyalayacaginiz mp3 dosyalarinin bulundugu ortami bulun ve bu dosyalari seçin.
Simdi File menüsünden Write yani yaz seçenegini tiklayin. Finalize kutusunu isaretleyin ve 16 ya da 24 hizi isaretleyip write dümesini tiklayin. 5 dakika sonra CD hazirlanmis olacaktir.

4. Ihtiyaci olan bir görmeyene MP3 çalar hediye edilmesi için ihtiyaç sahibi ile hediyecinin bulusturulmasi.

Bu baslik altinda yapmak istedigimiz Bilgisayar ve MP3 calari alamayan görmeyenler için “sesli kitaplardan” yararlanmak imkani saglamak için Alti Nokta Körler Dernegi’inden temin edecegimiz gerçek ihtiyac sahiplerini internet ortaminda bagis yapmak isteyenlerle bulusturmaktir.

Bu amaç için Patates Baski atelyesi tarafindan internet üzerinden calisabilen bir veri tabani olusturulacak ve isim, yas, cinsiyet, sosyal durum, posta adresi, telefon ve benzeri ulasim bilgilerini ihtiva edecektir.

Patates Baski sözkonusu bilgilerin internet üzerinden sürekli ulasilabilir olmasini temin edecektir.

Burada sadece adres bilgilerinin internette yayinlanmasi konusunda rizasi olan görmeyen dostlarimizin kaydi yapilacak ve özellikle ögrencilere öncelik verilmeye çalisilacaktir.

Amaç seffaf bir ortam saglamak ve hediyecinin istediginde verdigi hediyenin dogru adrese ulasip ne kadar yarar sagladiginin takipcisi olmasini saglamak ve katilimi artirmaktir.

5.Sesli Kütüphanedeki kitaplar için internetten ulasilabilir bir veri tabani olusturulmasi, bu bilgilerin güncellenmesinin ve her isteyenin gerektiginde bilgilere ulasabilmesinin temini.

Bu baslik altinda yapmak istedigimiz ise; bu güne kadar görmeyenler için muhtelif ortamlarda (Breyl kabartma yazi, kaset, CD ortaminda MP3 formunda) olusturulmus kitap listelerinin internet uzerinden gören veya görmeyen herkesin kullanimina sunmak ve surekli güncel olmasini saglamaktir.

Patates Baski atelyesi tarafindan internet üzerinden calisabilen bir veri tabani olusturulacak ve burada demirbas numarasi, kitabin adi, yazarin adi, cevirmenin adi, yayinevinin adi, basim tarihi, sayfa sayisi, kitap ortami, ortam adedi, bulundugu yer, kitap hakkinda, metne çevirenin adi, sese çevirenin adi gibi bilgiler olacaktir.

Patates Baski söz konusu bilgilerin internet üzerinden sürekli ulasilabilir olmasini temin etmistir. Veri tabaninin internet adresi http://www.patatesprint.com.tr/seslikitap olup bilgilerin girilmesi islemi devam etmektedir, ilgilenen kisile sesli kitaplarin listesine ulasabilir ve istenilen duruma göre arama yapabileceklerdir.

Burada görmeyenin kendi basina nasil bu listelere ulasabilecegi ve bu bilgilerden yararlanacagi gibi bir düsünce gelebilir.

Bilgisayar ortaminda görmeyenler için gelistirilmis ekran okuyan programlar bulunmaktadir, “Jaws for Windows 4.51” sürümü” ‘da bunlardan birisidir. “Jaws for Windows 4.51 sürümü” Ingilizce için hazirlanmis olup ve Türkçe seslendirmekde basarili olmasada çok istekli olan görmez dostlar bu programi basari ile kullanip amaçlarina ulasabilmektedirler.

Çok taze bir bilgiyi aktarmak istiyorum Koc Holding Bilgi Grubun elemanlarindan Cagri Dogan’dan 29.08.2003 Cuma günü aldigim bir mailden ögrendigime göre son durumda Freedom Scientific firmasinin yaptigi düzeltimler sonunda SAPIx5.jls isimli bir dosyanin güncellenmesi sonucunda , lisansli “NET Okur” programi kullanicilari için “Jaws for Windows” programinin sürümünü yükseltmekte ve “Jaws for Windows 451” olarak artik “NET Okur” ile birlikte Türkçe ekranlarida Türkçe olarak okuyabilmektedir.

Bu programi kullanarak, görmeyen dostlarimiz internette dolasabilmekte ve hatta çok ilgili olanlar bilgisayar programlari bile yazabilmektedirler.

“Jaws for Windows 4.51 sürümü” programinin bedeli her lisans için 1000$’dir. Bu programin tecrübe sürümü 40 dakika süre limitli olup her 40 dakikada bir makinayi acip kapatmayi gerektirmektedir. Test sürümü internetten indirilebilir veya Patates Baski’dan talep edilebilir.

“Jaws for Windows 4.51 sürümü” programini satinalmaya karar verdikten sonrada ise Patates Baski Atelyesi veya gönüllüler tarafindan internetten indirmek yolu ile elde edilebilir. Internet adresi http://www.freedomscientific.com dir.

6. Güncel yazi ve eserlerin seslendirilmesi için gönüllü yazarlar ve Yayinevleri bulunmasi ve seslendirme hakkinda yazili izinler alinmasi.

Günümüz yazar ve Yayinevleri eserlerinin “Telif Haklar Yasasi”’na uygun olarak seslendirilmesi için gönüllü dostlarimiz yakin çevrelerindeki yazar ve yayinevleri ile irtibat kurup yazili izin alinmasi konusunda çabalari projemize çok önemli katkilar saglayacaktir.

Nitekim 29.08.2003 günü baskan Günsel Topbas’dan aldigimiz bilgiye göre bu konuda güzel bir baslangiç simdiden olmus ve geçmis dönem baskani Sinem Bilge Yazar Can Dündar ve yayinevi ile görüsmüs her ikiside hiçbir karsilik beklemeden bu projeye katki saglayacaklarini belirtmisler. Cabalarindan dolayi arkadaslarimiza tesekkür ediyor ve gönüllü yazar ve yayinevlerinin sayisinin artmasini diliyoruz.

Yayinevlerine de bir diger önerimiz var; bundan böyle yayinladiklari kitaplarin görmeyenler içinde sesli kopyalarini olusturabilirler ve CD ortaminda bu kopyeleride satisa sunabilirler.

Sevgi ve Saygilarimizla,
Rtn.Sabit Cigizoglu
GIDKUR Projesi Komite Baskani